Veitukerfi

Með skipulagsbreytingum í upphafi árs 2025 var rafmagns- og vatnssvið sameinað undir eina einingu undir heitinu Veitukerfi. Markmiðið er að samræma betur megin rekstur fyrirtækisins óháð miðlum og þjónustusvæðum. 

Hlutverk Veitukerfa er að tryggja örugga og hagkvæma dreifingu á rafmagni, heitu og köldu vatni. Bæta öryggi og auka lífsgæði íbúa ásamt því að styðja við atvinnuþróun og vöxt í nærsamfélaginu. Starfsfólk Veitukerfa leggur áherslu á öryggi og starfar í sátt við umhverfi og samfélag og vinnur stöðugt að uppbyggingu, viðhaldi og endurnýjun dreifikerfa með áherslu á nýsköpun og langtímarekstur. Tekst á við áskoranir sem snúa að orkuskiptum, þéttingu byggðar og síbreytilegri orkunotkun sem leiðir af sér breyttar forsendur í hönnun og rekstri dreifikerfa ásamt því að kalla á sveigjanlegri og snjallari lausnir í dreifikerfum. 

Heildarfjárfesting HS Veitna í rafveitum námu 1.574 mkr og jukust um 10% á milli ára. Þar munar mest um aukna fjárfestingu í Vestmannaeyjum í tengslum við uppbyggingu hjá Laxey í Viðlagafjöru ásamt almennri styrkingu innviða á undanförnum árum. Aukning milli ára í Vestmannaeyjum nemur um 90%.

Heildarfjárfesting í hitaveitum nam 364 mkr sem er aukning frá fyrra ári. Á Suðurnesjum var ráðist í umfangsmikið verkefni við vöktun á súrefni, þá var mikil aukning í fjárfestingu innviða einkum á Ásbrúarsvæðinu og í Vogum þar sem fjárfesting þrefaldaðist milli ára. Í Vestmannaeyjum voru fjárfestingar í takt við meðaltal undanfarinna ára en þar var m.a. fjárfest í endurnýjun búnaðar í varmadælustöð, kyndistöð og undirbúnings stækkunar á varmadælustöðvar sem fyrirhuguð er á árinu 2026.

Heildarfjárfesting í vatnsveitu jókst um 54% á milli ára, þar af 39% á Suðurnesjum sem má rekja til mikillar endurnýjunar gömlum hverfum í Keflavík. Tvöföldun varð á fjárfestingu í Vestmannaeyjum en þar bar hæst endurnýjun á dælubúnaði á Landeyjasandi og endurnýjun stofnlagnar upp í Löngulág og á Kirkjuvegi.

Nýtt skipurit tók gildi 1. janúar 2025 í kjölfar stefnumótunarvinnu starfsmanna árið 2024. Þá var einingin Tækni og nýsköpun stofnuð innan sameinaðs sviðs veitukerfa rafmagns-, vatns- og hitaveitu.

Einingin sameinar stefnumótun, tæknigreiningu, hönnun, verkefnastjórnun, rafmagnsöryggismál, fasteignaviðhald og þróun sérhæfðra hugbúnaðarkerfa.

Markmið breytingarinnar var að styrkja faglega samræmingu og skýra tengingu milli greiningar, hönnunar, verkefnastjórnunar og langtímaþróunar veitukerfa.

Einingin samanstendur af 14 stöðugildum.

Á árinu var unnið að verkefnastýringu stærri fjárfestingaverkefna og forhönnun komandi framkvæmda, auk þess sem einingin studdi við rekstur með greiningum, hönnunarvinnu og tæknilegum undirbúningi verkefna.

Unnið var að heildrænni viðhaldsáætlun fyrir lagnakerfi á veitusvæðum HS Veitna. Markmið verkefnisins er að skapa langtímasýn yfir endurnýjun lagna með áætlun fram til ársins 2086. Áætlað er að heildaryfirsýn liggi fyrir árið 2026.

Einnig var unnið að greiningu mælistaða fyrir vatns- og hitaveitu og mótun vöktunaráætlunar í samstarfi við rekstur. Vöktunarmælar voru settir upp í hitaveitukerfum og stefnt er að sambærilegri uppsetningu í vatnsveitu árið 2026.

Unnið var að undirbúningi verklags fyrir mælingar á útstreymi í brunahönum og kortlagningu á afkastagetu dreifikerfa með tilliti til álagssvæða.

Fasteigna- og viðhaldsteymi sinnti reglubundnu eftirliti með aðveitu-, dælu- og dreifistöðvum á veitusvæðum fyrirtækisins. Viðhaldsvinna á stöðvum skilaði bættri yfirsýn og fækkun frávika í rekstri.

Autodesk Construction Cloud
Á fjórða ársfjórðungi var fjárfest í Autodesk Construction Cloud (ACC), verkefnamiðuðum samstarfshugbúnaði sem styður bæði fjárfestinga- og rekstrarverkefni. Innleiðing hófst í samstarfi við NTI og er áætlað að kerfið verði tekið í notkun árið 2026.

Fluidit
Fjárfest var í hermigreiningarhugbúnaði fyrir vatns- og hitaveitu, Fluidit Water og Fluidit Heat District. Hugbúnaðurinn styður við greiningu dreifikerfa, sviðsmyndagreiningar og undirbúning fjárfestinga.
Fyrstu hermilíkön veitusvæða Sandgerðis og Garðs hafa verið sett upp og stefnt er að módelgerð allra veitusvæða fyrir árslok 2026.

ArcGIS
Landupplýsingakerfið ArcGIS hefur verið í notkun frá 2023. Á árinu 2025 hófst markviss vinna við að bæta gagnaskráningu og móta framtíðarstefnu um nýtingu kerfisins.
Meðal verkefna var innfærsla rekstrarhluta hitaveitu í kerfið, meðal annars steyptra brunna. Markmiðið er að styrkja grunn gagna fyrir greiningar, líkanagerð og kerfisteikningar veitukerfa.

PowerFactory
Vinna við uppbyggingu hermilíkana í PowerFactory, sérhæfðu greiningarforriti fyrir rafdreifikerfi, hélt áfram. HS Veitur eru langt komnar með uppsetningu líkans fyrir háspennukerfið.
Áhersla hefur verið lögð á sjálfvirknivæðingu líkanagerðar með tengingu við lifandi gagnagrunna, meðal annars úr landupplýsingakerfi, snjallmælum og SCADA kerfum.
Markmið verkefnisins er að bæta rekstrarstuðning, auka yfirsýn yfir dreifikerfið og styðja við greiningar og ákvarðanatöku um uppbyggingu kerfisins.

Á árinu var unnið að þróun og samræmingu verkferla innan einingarinnar, meðal annars í tengslum við skjalastýringu og innleiðingu Autodesk Construction Cloud.

Einnig var mótaður verkferill vegna lóða fyrir dreifi- og dælustöðvar til að tryggja langtímahagsmuni fyrirtækisins í samningum við sveitarfélög.

Haldin var vinnustofa um heimlagnaferil fyrirtækisins sem leiddi í ljós tækifæri til umbóta. Gert er ráð fyrir að uppfærður ferill verði innleiddur árið 2026.

Skýr verkaskipting var mótuð milli rekstrar veitukerfa og tæknilegrar stefnumótunar.

Rekstrarhlutverk:

• Dagleg stjórnun veitukerfa
• Viðhald og bilanaviðbrögð
• Afhending þjónustu
• Skammtímaforgangsröðun framkvæmda

Tæknileg stefnumótun:

• Langtímagreining á getu og álagsþróun
• Forgangsröðun framkvæmda
• Hönnun og stöðlun
• Undirbúningur fjárfestinga- og langtímaáætlana

Markmiðið er að skýra ábyrgð og tryggja að rekstur og stefnumótun styðji við hvort annað.

Lögð er áhersla á rafmagnsöryggismál hjá HS Veitum enda eru öryggismálin grundvallarforsenda öruggs og áreiðanlegs rekstrar raforkudreifikerfisins.

Öryggismálin byggja á samspili tæknilegra krafna, rekstrarferla, áhættustýringar og stjórnunarkerfa. Markmiðið er að tryggja að starfsemi dreifiveitunnar verndi líf, heilsu og eignir, samhliða því að styðja við örugga og hagkvæma uppbyggingu innviða.

HS Veitur reka umfangsmikla innviði, þar á meðal yfir 5.150 götuskápa, 579 dreifistöðvar og 24 aðveitustöðvar. Þessar eignir eru reglulega teknar út af viðurkenndri skoðunarstofu og fara í heildarskoðun á 10 ára fresti.

Skoðanir skiptast í innri og ytri rekstrarskoðanir. Í innri skoðunum eru um 10% virkja tekin út árlega, en hluti þeirra fer jafnframt í ytri úttekt hjá Húsnæðis- og mannvirkjastofnun. Ný virki eru ávallt skoðuð af HS Veitum og hluti þeirra einnig af ytri aðilum.

Jafnframt er unnið að reglubundinni yfirferð á jarðskautakerfum á veitusvæðum, þar sem þau eru tekin út með skipulögðum hætti á 10 ára fresti.

Rekstur og uppbygging veitukerfa HS Veitna á Suðurnesjum gekk í heild vel á árinu 2025 þrátt fyrir krefjandi aðstæður vegna jarðhræringa á Reykjanesi. Starfsfólk framkvæmda og rekstrar lagði áherslu á samvinnu og fagmennsku við að tryggja öruggan rekstur, bregðast við bilunum og halda áfram uppbyggingu innviða samhliða aukinni eftirspurn eftir þjónustu.

Rekstur rafdreifikerfisins gekk almennt vel á árinu þrátt fyrir áskoranir sem tengdust jarðhræringum í Grindavík. Við þær aðstæður kom skýrt fram sterk liðsheild innan HS Veitna þar sem starfsfólk á Suðurnesjum naut stuðnings frá öðrum starfssvæðum við bilanaleit, viðgerðir og stærri verkefni sem féllu til.

Unnið var að uppbyggingu dreifikerfa í nýjum íbúðarhverfum í Reykjanesbæ, Suðurnesjabæ og Vogum í samstarfi við sveitarfélög, verktaka og einkaaðila. Jafnframt var ráðist í styrkingu innmötunar til Grindavíkur með tvítengingu, annars vegar með 33 kV streng austan við Þorbjörn og hins vegar með 11 kV strenglögn vestan við Þorbjörn um Arfadalsleið. Framkvæmdaráætlun ársins stóðst að mestu og verkefni skiluðu sér almennt á tilsettum tíma.

Áfram var unnið samkvæmt áætlun að spennubreytingum á Suðurnesjum og náðust sett markmið ársins. Sú vinna heldur áfram á árinu 2026 samkvæmt fyrirliggjandi áætlun.

Endurnýjun múffukerfa var einnig áfram í forgangi. Á árinu lauk breytingum á dreifikerfinu í Baugholti, þar sem framkvæmdir höfðu í för með sér tímabundið ónæði fyrir íbúa. Lögð var áhersla á gott samráð og lausnamiðaða nálgun, meðal annars vegna takmarkaðs aðgengis að innkeyrslum og áhrifa á hleðslu rafbíla. Áformað er að halda áfram sambærilegum framkvæmdum á Faxabraut ofan við Skólaveg á vormánuðum 2026.

Styrking innviða í tengslum við orkuskipti var einnig áberandi í verkefnum ársins og liggja fyrir fjölmargar fyrirspurnir um heimtaugar og tengingar sem munu koma til framkvæmda á næstu árum.
Lögð var rík áhersla á öryggi starfsfólks og benda slysaskráningar til góðs árangurs. HS Veitur munu áfram leggja áherslu á öfluga öryggismenningu með það að markmiði að allir starfsmenn komi heilir heim.

Helstu áskoranir í rekstri vatns- og hitaveitudreifikerfa á árinu tengdust áhrifum jarðvár á Reykjanesi. Jarðhræringar, jarðsig og sprungumyndun í Grindavík ollu lekum í dreifikerfi HS Veitna og var unnið markvisst að greiningu og viðgerðum. Við lekaleit voru meðal annars nýttir drónar með hitamyndavélum og hlustunarbúnaður. Viðgerðir fóru jafnframt fram samhliða framkvæmdum á vegum framkvæmdanefndar Grindavíkur.

Á árinu var einnig unnið að uppsetningu sírita fyrir vatnsgæði í vatnsbólum HS Veitna og er áætlað að því verkefni ljúki árið 2026. Samhliða var komið upp símælingum fyrir súrefni, ORP og sýrustig á völdum stöðum í dreifikerfum fyrirtækisins. Mæligögn berast nú beint inn í SCADA-kerfi fyrirtækisins og gera starfsfólki kleift að fylgjast með stöðu kerfa í rauntíma.

Helstu framkvæmdaverkefni ársins í dreifikerfum vatns og hitaveitu voru endurnýjanir götulagna, meðal annars í Baugholti þar sem unnið var samhliða endurnýjun rafdreifikerfis. Fyrirhugað er að halda þeirri samræmdu uppbyggingu áfram með framkvæmdum á Faxabraut ofan við Skólaveg á vormánuðum 2026.

Unnið var að stærri tengingum við dreifikerfi hitaveitu og ferskvatns vegna uppbyggingar og starfsemi á svæðinu. Þar má meðal annars nefna tengingar við neyðarhitaveitu á Fitjum.

Áfram var unnið að uppbyggingu dreifikerfa í nýjum íbúðarhverfum í Reykjanesbæ, Suðurnesjabæ og Vogum í samstarfi við sveitarfélög, verktaka og einkaaðila.

Mælingar á rennsli heits vatns frá dælustöðinni á Fitjum benda til þess að notkun fari vaxandi milli ára. Það undirstrikar þörfina fyrir áframhaldandi styrkingu hitaveitudreifikerfisins, meðal annars með tilliti til aukinnar eftirspurnar og styrkingar Njarðvíkuræðar frá Svartsengi.

Líkt og í rekstri rafdreifikerfa var öryggi starfsfólks í forgrunni. Starfsfólk hefur tekið upp verklagið Staldraðu við, sem styður við öflugri öryggismenningu og bætt vinnubrögð.

HS Veitur annast rafdreifingu í Hafnarfirði, Garðabæ og á Álftanesi. Rekstur dreifikerfisins gekk vel á árinu 2025 þrátt fyrir miklar annir vegna áframhaldandi uppbyggingar á svæðinu.

Unnið var markvisst að styrkingu rafdreifikerfisins á þjónustusvæði HS Veitna í Hafnarfirði, Garðabæ og á Álftanesi. Þar á meðal var unnið að undirbúningi nýrrar aðveitustöðvar við Kaplahraun 24. Lagning háspennustrengja til og frá stöðinni hélt áfram á árinu í samstarfi við sveitarfélög og aðrar veitur.

Einnig var ráðist í styrkingar á 11 kV háspennukerfinu víðs vegar um svæðið og fjölda dreifistöðva ýmist bætt við kerfið eða endurnýjaðar í takt við aukna orkuþörf samfélagsins.

Orkuskipti halda áfram að hafa umtalsverð áhrif á þróun dreifikerfisins. Hafnarfjarðarbær setti upp tólf hverfahleðslur á árinu og HS Veitur afgreiddu fimm stærri heimtaugar fyrir hraðhleðslustöðvar, þar af fjórar fyrir almenning og eina fyrir rafmagnsstrætisvagna. Þá hafa fjölmörg húsfélög stækkað eða sótt um nýjar heimtaugar vegna uppsetningar hleðslustöðva á bílastæðum.

Endurnýjun múffukerfa hélt áfram samkvæmt áætlun og var slíku kerfi útrýmt í tveimur götum á árinu. Stefnt er að áframhaldandi framkvæmdum á næstu árum með það markmið að fjarlægja múffukerfi úr dreifikerfinu á svæðinu.

Spennubreytingar á heimtaugum héldu áfram líkt og á öðrum þjónustusvæðum fyrirtækisins. Á árinu voru framkvæmdar breytingar á 177 heimtaugum sem tengjast alls 306 viðskiptavinum.

Tvær rekstrartruflanir urðu í háspennukerfinu á árinu. Annars vegar bilaði 11 kV strengur í Þúfubarði og hins vegar varð spennuleysi þegar verktaki gróf í 11 kV streng við Krýsuvíkurveg.

HS Veitur annast rafdreifingu í Árborg. Rekstur rafdreifikerfisins gekk vel á árinu 2025 og vann starfsfólk markvisst að því að viðhalda góðu þjónustustigi samhliða styrkingu kerfisins í takt við uppbyggingu og aukna orkuþörf á svæðinu.

Á árinu var unnið að styrkingu dreifikerfisins í tengslum við þéttingu byggðar, miðbæjaruppbyggingu á Selfossi, byggingu nýrrar Ölfusárbrúar og aukna rafvæðingu samgangna.

Helstu verkefni voru uppsetning tveggja dreifistöðva fyrir hleðslugarða við Eyrarveg 42 og Austurveg 46 á Selfossi. Búnaður var jafnframt endurnýjaður í þremur dreifistöðvum og spennubreytingar framkvæmdar í 17 húsum.

Unnið var að lagningu vinnuheimtauga vegna framkvæmda við nýja Ölfusárbrú beggja vegna árinnar. Áframhaldandi uppbygging í Árborg kallaði einnig á fjölda nýrra tenginga og voru 30 heimtaugar lagðar á árinu, þar af nokkrar fyrir stærri fjölbýlishús.

Á árinu hófst einnig bygging nýs skrifstofuhúsnæðis HS Veitna við Eyrarveg 53 á Selfossi. Um er að ræða 166 m² viðbyggingu við núverandi húsnæði sem mun bæta aðstöðu starfsfólks og styrkja starfsemi fyrirtækisins á svæðinu.

HS Veitur reka raf-, vatns- og hitaveitukerfi í Vestmannaeyjum. Rekstur kerfanna gekk að mestu vel á árinu 2025, þó að tvö stærri rekstrarstopp hafi orðið í tengslum við tengingu nýrra sæstrengja Landsnets til Eyja.

Helstu verkefni ársins tengdust undirbúningi og tengingu nýrra sæstrengja Landsnets, VM4 og VM5. Framkvæmdir fólu meðal annars í sér breytingar og uppfærslur í aðveitustöð til að taka á móti nýjum strengjum. Strengirnir voru teknir í notkun í desember 2025 og tengdir við dreifikerfi HS Veitna.

Tenging strengjanna styrkir raforkuöryggi Vestmannaeyja verulega og styður við áframhaldandi orkuskipti í samgöngum og atvinnulífi.

Á árinu voru tvær dreifistöðvar endurnýjaðar og hafist handa við endurnýjun þriðju stöðvarinnar. Jafnframt var unnið að spennubreytingum og voru um 60 hús spennubreytt.

Rekstur hitaveitunnar gekk vel á árinu. Hitaveitan í Vestmannaeyjum er rafkynnt veita sem byggir á raforku og að hluta olíu við framleiðslu varma, sem gerir reksturinn viðkvæman fyrir breytingum á orkuverði og afhendingu raforku.

Á árinu var unnið að viðhaldi inntaka og farið í átak í viðhaldi brunna. Rekstur sjóvarmadælustöðvar gekk vel og hefur markviss vinna við viðhald á pressum skilað sér í styttri viðgerðartíma og færri rekstrartruflunum.
Ákveðið var að fjárfesta í nýrri pressu fyrir varmadælu VD1 sem mun auka afkastagetu stöðvarinnar. Pressan verður tekin í notkun á árinu 2026. Jafnframt er í undirbúningi kaup á nýrri varmadælu, VD5, sem verður viðbót við núverandi varmadælustöð.

Með þeirri viðbót mun áætluð afkastageta stöðvarinnar aukast úr 8 MW í 12 MW, eða um 50%. Það mun gera kleift að mæta að jafnaði um 95% af varmaþörf Vestmannaeyja utan álagstoppa. Áætlaður framkvæmdarkostnaður verkefnisins er um 260 milljónir króna og hefur Orkusjóður veitt 107 milljóna króna styrk til verkefnisins.

Rekstur kyndistöðvar gekk jafnframt vel. Á árinu var keyptur búnaður til meðhöndlunar ketilvatns og hafinn undirbúningur að kaupum á búnaði sem dregur úr orkunotkun við afloftun á áfyllingarvatni.

Á árinu komu upp áskoranir í rekstri stofnæðar vatnsveitu á landi. Alls urðu tíu bilanir á lögninni og þurfti að loka fyrir rennsli til Vestmannaeyja meðan á viðgerðum stóð. Miðlunartankur við Löngulág tryggði þó að neysluvatnsdreifing til Eyja raskaðist ekki.

Viðgerð var framkvæmd á lögn undir Markafljóti sem styrkir rekstraröryggi kerfisins. Í dreifikerfi vatnsveitunnar í Vestmannaeyjum fundust jafnframt tólf bilanir sem gert var við.

Í dælustöðinni á Landeyjarsandi var ein dæla endurnýjuð og þrjár nýjar dælur settar upp ásamt endurnýjun á hluta stjórnbúnaðar. Þær breytingar einfalda rekstur og eftirlit með dælustöðinni.

Vegna leka á neðansjávarvatnslögn Vestmannaeyjabæjar þurftu dælur á Landeyjarsandi að vera meira í rekstri en áður, sem jók raforkunotkun stöðvarinnar. Dælan á Skansinum var jafnframt látin ganga allan sólarhringinn til að minnka þrýsting á bilunarstað.

Undirbúningur að nýrri neðansjávarvatnslögn, NSL4, hélt áfram á árinu. HS Veitur hafa aðstoðað eiganda lagnarinnar við innkaupaferli og skoðun á möguleikum til viðgerðar á núverandi lögn.