|
|
|
Fróðleiksmolar:
Vatn
Vatn hljómar eitthvað svo sjálfsagt. Skrúfa frá
krananum. Bíða þar til bunan nær réttu hitastigi.
Hella ísköldu vatni í glas. Setja hausinn undir
heita sturtuna. Stilla þvottavélina
á 30, 60 eða 90 gráður. Allt eftir hentugleika.
Á Íslandi hitum við upp sjóinn, gangstéttarnar
og húsin okkar. Þökk sé vatninu okkar.
En það eru ekki allir svona heppnir. Samkvæmt
WHO (World Health Organisation) þá eru yfir 1,1
milljarður fólks sem hafa ekki aðgang að
drykkjarvatni. Einn af hverjum sex. 3333 sinnum
íslenska þjóðin. Semsagt mjög margir. Meira en
4000 börn deyja á hverjum degi vegna niðurgangs
sem er tilkominn vegna mengaðs drykkjarvatns.
Eftir því sem fólki fjölgar þá eykst vatnsþörfin
en birgðirnar minnka. Við erum að tala um stór
svæði eins og Bangkok, Jakarta, Lagos, Manilla,
Seoul og Kaíró. Vatn er og verður lúxusvara.
Þeir ríku geta leyft sér þennan munað. Aðrir eru
í daglegu basli við að útvega sér vatn. En
ástæðan er ekki bara skortur á vatni. Hún er
einnig sú að miklu vatni er sóað til einskis,
dreifing vatns er ekki nógu skilvirk.Margar
frumlegar aðferðir hafa verið hannaðar til að
auðvelda aðgang fólks að vatni.
Ríkustu löndin (Saudi-Arabía, Sameinuðu Arabísku
Furstadæmin, Ísrael...) hafa fundið upp aðferð
til þess að afsalta sjóinn. Drykkjarvatn
framleitt með þessum hætti er nú um 1%
neysluvatns í heiminum. Þessi aðferð krefst
mikillar orku og rafmagns. Hægt er að ná
svipuðum niðurstöðum með ódýrari hætti (en þó er
það frekar dýrt), með því að sía sjávarvatnið.
Sú aðferð er til dæmis notuð í Alsír. Því er
spáð að á næstu tíu árum muni svona framleiðsla
tvöfaldast. Þetta hentar að sjálfsögðu helst
fyrir borgir sem eru staðsettar við sjó. Í
Barcelona er fyrirhuguð bygging á stærstu
afsöltunarstöð í Evrópu.
Önnur lönd hafa nýtt sér þoku og náttfall. Dögg
er safnað upp í tanka og hún nýtt til
neysluvatns. Þetta er gert m.a. á Hawaii,
Kanaríeyjum, í Króatíu og í Perú. Öllu róttækari
aðgerð er notuð í Kína, Grikklandi, Ísrael og
Marokkó. Þar fljúga sérhannaðar flugvélar um
himininn, skynja staðsetningu skýjaþykkna og
koma af stað rigningu.
Þetta er mjög dýrt og óumhverfisvænt og er helst
notað til að vökva jarðveg.
Á Kýpur er notuð afar frumleg aðferð. Þar draga
þeir með bátum ferskvatn frá Tyrklandi í
gríðarstórum plastpokum.
Við erum heppin.
Við bara skrúfum frá krananum og drekkum ískalt
vatn eins og okkur lystir..... hvenær sem er.
|
|